Lepsze doradztwo, lepsze decyzje – efekty projektu „We Choose VET for the Future”

TEB Edukacja zakończyła współpracę w ramach międzynarodowego projektu Erasmus+ „We Choose VET for the Future”, realizowanego wspólnie z organizacjami z Włoch i Bułgarii. Projekt koncentrował się na podnoszeniu jakości i atrakcyjności kształcenia zawodowego oraz dostosowywaniu go do współczesnych potrzeb uczniów i rynku pracy.

W ramach projektu partnerzy pracowali nad rozwiązaniami wspierającymi bardziej dostępne, nowoczesne i włączające szkolnictwo zawodowe. Działania obejmowały m.in. zwiększanie atrakcyjności edukacji zawodowej, przeciwdziałanie wykluczeniu, a także rozwój programów nauczania i podnoszenie jakości usług edukacyjnych.

Ważną częścią projektu były trzy międzynarodowe laboratoria szkoleniowo-współpracy, podczas których przedstawicielki TEB Edukacja wspólnie z partnerami analizowały różne modele doradztwa zawodowego, dzieliły się dobrymi praktykami i przyglądały się rozwiązaniom stosowanym w poszczególnych krajach.

Pierwsze laboratorium odbyło się w Perugii we Włoszech. Uczestnicy rozmawiali m.in. o tym, jak skuteczniej zachęcać uczniów do wyboru kształcenia zawodowego, jakie narzędzia mogą wspierać pracę doradców oraz jak europejskie i krajowe rozwiązania wpływają na rozwój doradztwa edukacyjno-zawodowego. Spotkanie było również okazją do porównania doświadczeń partnerów i spojrzenia na doradztwo zawodowe z perspektywy różnych systemów edukacji.

Drugie laboratorium, zorganizowane przez TEB Edukacja w Poznaniu i Toruniu, pozwoliło przejść od dyskusji do praktyki. Partnerzy projektu porównywali systemy doradztwa zawodowego w swoich krajach oraz rozmawiali o kompetencjach doradców, indywidualnym podejściu do ucznia, znaczeniu wsparcia emocjonalnego i współpracy z rodzinami. Szczególnie wartościowym elementem były warsztaty doradztwa zawodowego prowadzone przez Agnieszkę Madej dla uczniów technikum. Pokazały one w praktyce, jak można angażować młodzież poprzez aktywne metody pracy, narzędzia cyfrowe, zasadę „learning by doing” oraz działania uwzględniające potrzeby uczniów wymagających dodatkowego wsparcia.

Trzecie laboratorium odbyło się w Etropole w Bułgarii i koncentrowało się na zapobieganiu przedwczesnemu kończeniu nauki. Partnerzy analizowali sposoby rozpoznawania ryzyka wycofania ucznia z edukacji, wspierania osób zagrożonych wykluczeniem oraz budowania środowiska szkolnego opartego na relacji, empatii i poczuciu przynależności. Ważnym doświadczeniem była również wizyta w szkole zawodowej oraz w przedsiębiorstwie „Ellatzite-Med” AD, która pokazała, jak istotna jest bliska współpraca edukacji z pracodawcami i realnym środowiskiem pracy.

Doświadczenia z laboratoriów stały się ważnym punktem odniesienia przy formułowaniu wspólnych wniosków projektu. Pokazały, że skuteczne doradztwo zawodowe powinno być nie tylko dostępne i dobrze zaplanowane, ale również praktyczne, włączające i dostosowane do indywidualnych potrzeb ucznia.

Projekt został zakończony, a wypracowane w jego ramach doświadczenia i rozwiązania stanowią wartościową podstawę do dalszego rozwijania wysokiej jakości kształcenia zawodowego.

Głównym efektem projektu było opracowanie międzynarodowych wytycznych dotyczących nowoczesnego doradztwa zawodowego i edukacyjnego. Dokument powstał na podstawie doświadczeń partnerów z różnych krajów i pokazuje, w jaki sposób można lepiej wspierać młodych ludzi w podejmowaniu decyzji dotyczących edukacji i przyszłej kariery.

Najważniejszym wnioskiem, który wyłonił się z wymiany doświadczeń partnerów, jest potrzeba zmiany podejścia do doradztwa zawodowego. Zamiast jednorazowych działań podejmowanych głównie w momencie wyboru szkoły czy zawodu, powinno ono być procesem towarzyszącym uczniowi przez całą drogę edukacyjną. Jego rolą jest nie tylko przekazywanie informacji o możliwych ścieżkach kształcenia, ale także pomaganie młodym ludziom w poznawaniu własnych mocnych stron, zainteresowań i predyspozycji oraz rozwijaniu umiejętności potrzebnych do świadomego planowania przyszłości.

Wytyczne podkreślają, że skuteczne doradztwo powinno być indywidualne i blisko związane z realiami rynku pracy. Duże znaczenie mają więc działania praktyczne: warsztaty, spotkania z przedstawicielami różnych zawodów, wizyty w firmach czy staże. Doświadczenia z laboratoriów potwierdziły, że bezpośredni kontakt z praktyką pozwala uczniom lepiej zrozumieć, jak wygląda codzienna praca w konkretnych zawodach, jakie kompetencje są potrzebne i jakie możliwości rozwoju daje dana ścieżka.

Ważną rolę odgrywa także rozwijanie kompetencji, które przydają się niezależnie od wybranego zawodu — samoświadomość, komunikacja, współpraca, podejmowanie decyzji, rozwiązywanie problemów czy odpowiedzialność za własny rozwój - to umiejętności, które warto systematycznie wzmacniać. Narzędzia cyfrowe i platformy edukacyjne mogą dodatkowo wspierać ten proces, ale nie powinny zastępować bezpośredniej relacji z nauczycielem czy doradcą.

Projekt pokazał również, że dobre doradztwo nie jest zadaniem jednej osoby. Najlepsze efekty przynosi współpraca szkoły, doradców, nauczycieli, rodziców, przedsiębiorców i instytucji rynku pracy. Takie podejście pozwala lepiej odpowiadać na potrzeby uczniów, ograniczać ryzyko nietrafionych decyzji edukacyjnych i wspierać młodych ludzi w płynnym przejściu ze szkoły na rynek pracy.

Ważnym zadaniem kadry szkół zawodowych, doradców, nauczycieli oraz osób odpowiedzialnych za ich wizerunek i komunikację jest wzmacnianie pozytywnego postrzegania kształcenia zawodowego. Warto konsekwentnie pokazywać je jako świadomy, wartościowy i perspektywiczny wybór, który daje młodym ludziom możliwość zdobycia konkretnych kompetencji, wejścia na rynek pracy, dalszego kształcenia i rozwoju zawodowego.

Udział w projekcie „We Choose VET for the Future” był dla TEB Edukacja nie tylko okazją do międzynarodowej współpracy i wymiany doświadczeń, ale również źródłem inspiracji do dalszego rozwijania działań z zakresu doradztwa edukacyjno-zawodowego. Spotkania z partnerami, obserwacja różnych modeli pracy i wspólne poszukiwanie rozwiązań pokazały, jak wiele można zyskać dzięki łączeniu doświadczeń szkół, doradców i pracodawców z różnych krajów.

Wypracowane rekomendacje wskazują konkretne kierunki działań, które mogą pomóc jeszcze lepiej wspierać uczniów w podejmowaniu świadomych decyzji, przygotowywać ich do zmian zachodzących na rynku pracy i towarzyszyć im w budowaniu własnej ścieżki edukacyjnej i zawodowej.

Chcesz dowiedzieć się więcej? Poznaj materiały wypracowane w ramach projektu:

· Międzynarodowe wytyczne w języku angielskim – [link]

· Polskie streszczenie najważniejszych wytycznych – [link]

· Brand Identity – [link]

· Video tutorial przygotowany na podstawie wytycznych – [link do materiału]